De Vlaamse Regering heeft op 24 april 2026 het voorontwerp van decreet over beloningstransparantie en maatregelen voor een gelijke beloning definitief goedgekeurd. Daarmee zet Vlaanderen een belangrijke stap in de omzetting van de Europese Richtlijn 2023/970 inzake loontransparantie en gelijke beloning van vrouwen en mannen.
Uit een recent antwoord van de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur op een schriftelijke parlementaire vraag blijkt dat Vlaanderen de Europese verplichtingen tijdig wil omzetten voor het personeel van de Vlaamse overheid, de lokale besturen en het onderwijs.
Loontransparantie als hefboom voor gelijke beloning
De Europese richtlijn heeft als doel het beginsel van gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk beter afdwingbaar te maken. Organisaties zullen meer inzicht moeten geven in hun loonstructuren en eventuele loonverschillen tussen mannen en vrouwen beter moeten kunnen verklaren op basis van objectieve en genderneutrale criteria.
Hoewel de richtlijn vaak wordt voorgesteld als een belangrijke verandering voor werkgevers, blijkt uit het antwoord van de minister dat de Vlaamse overheid vandaag reeds een aantal principes van loontransparantie toepast.
Voor het personeel van de Vlaamse overheid wordt de verloning immers bepaald op basis van objectieve criteria zoals niveau, rang en graad. Hierdoor kunnen personeelsleden vandaag al nagaan welke salarisschaal verbonden is aan een bepaalde functie en hoe hun loon zich gedurende de loopbaan ontwikkelt.
Ook voor kandidaat-medewerkers bestaat er reeds een grote mate van transparantie. Selectiereglementen vermelden de salarisschaal en functiebeschrijving van de vacature en via een publiek toegankelijke salarissimulator kunnen kandidaten vooraf inschatten welk basissalaris aan een functie verbonden is.
Wat betekent dit voor lokale besturen?
Voor veel lokale besturen zal de richtlijn wellicht minder ingrijpend zijn dan voor werkgevers uit de private sector. Ook binnen gemeenten, steden en OCMW's zijn salarisschalen doorgaans vastgelegd in de rechtspositieregeling en gebaseerd op objectieve criteria zoals functieniveau, graad en anciënniteit.
Dat betekent echter niet dat lokale besturen geen aandachtspunten hebben.
De Europese richtlijn kijkt immers niet uitsluitend naar de basissalarissen, maar naar de volledige loonstructuur. Daarbij kunnen onder meer volgende elementen relevant worden:
- toelagen en vergoedingen;
- waarnemende functies;
- projectverantwoordelijkheden;
- doorgroeimogelijkheden;
- bevorderingen naar leidinggevende functies;
- toegang tot bepaalde voordelen of vergoedingsregelingen.
Lokale besturen zullen steeds beter moeten kunnen aantonen dat verschillen in verloning of loopbaankansen gebaseerd zijn op objectieve en genderneutrale criteria.
Functiefamilies en loonhuizen winnen aan belang
De komst van de loontransparantierichtlijn sluit opvallend goed aan bij een andere evolutie die momenteel in veel lokale besturen zichtbaar is: de ontwikkeling van functiefamilies, functieweging en loonhuizen.
Wanneer een bestuur kan aantonen dat functies op een consistente en objectieve manier zijn geclassificeerd, ontstaat een stevige basis om loonverschillen te verklaren en te verantwoorden.
De richtlijn kan daardoor een bijkomende stimulans vormen om werk te maken van:
- duidelijke functiebeschrijvingen;
- objectieve functiewaardering;
- transparante inschalingscriteria;
- heldere bevorderingsprocedures;
- datagedreven HR-rapportering.
Meer dan een juridische verplichting
De Europese loontransparantierichtlijn wordt soms beschouwd als een bijkomende administratieve verplichting. Voor lokale besturen biedt zij echter ook kansen.
Transparante loon- en loopbaanstructuren versterken immers het vertrouwen van medewerkers, ondersteunen een objectief HR-beleid en dragen bij aan een moderne werkgeverspositie op een steeds competitievere arbeidsmarkt.
Voor HR-diensten betekent dit dat loontransparantie niet enkel een juridische oefening wordt, maar ook een strategische hefboom kan zijn voor goed werkgeverschap, gelijke kansen en duurzame loopbanen.
De boodschap uit het parlementaire antwoord is dan ook duidelijk: de Vlaamse overheid beschikt reeds over verschillende instrumenten die loontransparantie ondersteunen. Voor lokale besturen vormt de Europese richtlijn vooral een aanleiding om bestaande HR-processen verder te professionaliseren en de objectiviteit van verloning en loopbaanbeleid nog beter zichtbaar te maken.
Bron: Schriftelijke vraag aan Vlaams Minister Hilde Crevits, publicatie 1 juni 2026.