De benoeming van een schooldirecteur is een belangrijke en vaak langdurige beslissing voor een lokaal bestuur. Traditionele selectieprocedures geven doorgaans een goed beeld van de kennis, ervaring en visie van een kandidaat, maar bieden minder inzicht in de manier waarop iemand in de praktijk leiding geeft. Een 360°-bevraging kan daarom een waardevolle aanvulling zijn.
Het grootste voordeel van een 360°-bevraging is dat ze zicht geeft op het feitelijke leiderschapsgedrag. Leerkrachten, ondersteunend personeel, collega-directeurs en andere betrokkenen kunnen feedback geven over samenwerking, communicatie, besluitvorming, vertrouwen, coaching en teamontwikkeling. Dat zijn aspecten die moeilijk volledig zichtbaar worden tijdens een selectiegesprek of assessment.
Daarnaast gaat het bij een benoeming om een beslissing op lange termijn. Een lokaal bestuur heeft er belang bij om niet alleen te weten wat een kandidaat kan, maar ook hoe hij of zij vandaag functioneert binnen een schoolcontext. Schoolleiderschap is immers in grote mate relationeel leiderschap. Het succes van een directeur wordt niet alleen bepaald door vakkennis of organisatorische vaardigheden, maar ook door het vermogen om medewerkers te verbinden, verandering te begeleiden en een professionele schoolcultuur uit te bouwen.
Tegelijk is voorzichtigheid aangewezen. Een 360°-bevraging meet percepties en geen objectieve waarheid. Populaire leidinggevenden krijgen niet noodzakelijk de beste resultaten, terwijl directeurs die moeilijke maar noodzakelijke beslissingen nemen soms kritischer worden beoordeeld. Bovendien moet een lokaal bestuur rekening houden met juridische aandachtspunten wanneer de resultaten rechtstreeks zouden worden gebruikt als selectie- of benoemingscriterium.
Daarom ligt de grootste meerwaarde van een 360°-bevraging niet in het beslissen óf iemand benoemd wordt, maar wel in het voorbereiden van een succesvolle benoeming. De resultaten kunnen gebruikt worden om ontwikkelpunten te identificeren, coaching te voorzien en concrete doelstellingen af te spreken voor de eerste jaren van de aanstelling.
Voor lokale besturen die inzetten op modern leiderschap en duurzame organisatieontwikkeling kan een 360°-bevraging dus een waardevol instrument zijn. Niet als extra examen, maar als een manier om toekomstige schooldirecteurs beter te ondersteunen en hun slaagkansen in de functie te vergroten. Zo wordt een benoeming niet het eindpunt van een selectieprocedure, maar het startpunt van een gericht leiderschapstraject.
Chris De Meerleer, Mensenwerk